Sprinkler sistemi kurulumu zorunlu mu sorusu, çoğu işletme sahibinin bir bina projesi, tadilat izni ya da sigorta denetimi sırasında karşılaştığı sorulardan biridir. Kısa yanıt: yapının türüne, büyüklüğüne ve kullanım amacına göre değişir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) bu zorunluluğu belirli kriterlere bağlamıştır.

BYKHY Kapsamında Sprinkler Zorunluluğu

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, belirli yapı türleri ve büyüklüklerinde otomatik sprinkler sistemini zorunlu kılar. Zorunluluk; binanın kullanım sınıfına, toplam inşaat alanına, kat sayısına ve yüksekliğine göre belirlenir.

  • Yüksek binalarda (bina yüksekliği 30.50 m'yi aşan yapılar) tüm katlarda sprinkler zorunludur
  • Alışveriş merkezleri ve kapalı çarşılarda kapalı alan 5.000 m²'yi aşıyorsa sprinkler zorunludur
  • Otel, motel ve apart otellerde yapı yüksekliği 21.50 m'yi aşıyorsa sprinkler gereklidir
  • Hastaneler ve sağlık tesislerinde zemin üstü 3 katı aşan yapılarda sprinkler zorunludur
  • Endüstriyel depolarda tehlike sınıfı ve alan büyüklüğüne göre sprinkler gerekebilir
  • Kapalı otoparklarda 10'dan fazla araç kapasiteli alanlarda sprinkler zorunludur

Tehlike Sınıfları Sprinkler Tasarımını Nasıl Etkiler?

Sprinkler sistemleri, koruduğu alanın tehlike sınıfına göre tasarlanır. TS EN 12845 ve NFPA 13 standartları tehlike sınıflarını üçe ayırır: düşük tehlike, orta tehlike ve yüksek tehlike. Bu sınıf, sprinkler başlık yoğunluğunu, boru çaplarını, pompa kapasitesini ve su rezervini doğrudan etkiler.

Düşük Tehlike Sınıfı (LH)

Ofisler, konutlar, okullar ve düşük yangın yükü olan alanlar bu sınıfa girer. Depolama yüksekliği 3 metreyi geçmez, yanıcı malzeme miktarı sınırlıdır. Sprinkler tasarımı nispeten kompakttır.

Orta Tehlike Sınıfı (OH1–OH4)

Üretim tesisleri, depolar, otoparklar, oteller ve ticari mutfaklar bu sınıf içinde yer alır. OH1'den OH4'e doğru yangın yükü artar; tasarım yoğunluğu ve su ihtiyacı buna göre büyür.

Yüksek Tehlike Sınıfı (HH)

Yanıcı sıvı depolama, boya üretimi, kimyasal işleme ve yüksek depo reyonları bu sınıfa girer. ESFR sprinkler veya özel sistem tasarımı gerektirir. Standart bir sprinkler bu bölgelerde yetersiz kalır.

Sprinkler Zorunlu Değilse de Kurmak Gerekir mi?

Yönetmelik zorunluluğunun dışında kalmak, sprinkler sisteminin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Sigorta şirketleri sprinklerli yapılara daha düşük prim uygular. Büyük hasarlı yangınlarda sigorta tazminatı, sistemin varlığına göre değerlendirilir. Bunun ötesinde, sprinkler yangını küçük aşamada bastırarak iş sürekliliğini, üretim kapasitesini ve personel güvenliğini korur.

Sonuç

Sprinkler zorunluluğunu belirleyen kriter net olmakla birlikte, tehlike sınıfı ve sistem tasarımı uzmanlık gerektirir. Yanlış sınıflandırılan bir sistem itfaiye onayını alamaz ya da yangın anında yetersiz kalır. Tesisinizin sınıfını ve zorunluluk durumunu öğrenmek için ücretsiz keşif talebinde bulunabilirsiniz.